Từ ngày 1/7, công tác sát hạch lái xe chính thức bước sang giai đoạn đổi mới với nhiều quy định quan trọng nhằm nâng cao chất lượng người lái ngay từ khâu đào tạo. Không chỉ điều chỉnh quy trình thi, cơ quan chức năng còn xây dựng lộ trình cải cách toàn diện trong các năm tới, hướng tới chấm dứt tình trạng “học mẹo, thi mẹo”, đồng thời trang bị đầy đủ kiến thức pháp luật, kỹ năng xử lý tình huống và ý thức văn hóa giao thông cho người điều khiển phương tiện.
Nhiều thay đổi trong quy trình sát hạch từ ngày 1/7
Ngày đầu tiên áp dụng quy định mới theo Thông tư số 108/2026/TT-BCA, hàng trăm học viên tham gia kỳ thi sát hạch lái xe tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp và Đào tạo lái xe thuộc Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy đã trải nghiệm quy trình thi mới.
Theo đó, bài thi mô phỏng trên máy tính chính thức được bãi bỏ. Thí sinh dự thi giấy phép lái xe mô tô sẽ thực hiện lần lượt phần thi lý thuyết và sa hình; trong khi thí sinh thi ô tô phải hoàn thành theo thứ tự lý thuyết – sa hình – đường trường, chỉ được tiếp tục nếu vượt qua phần thi trước.
Học viên Đào Mỹ Linh (Hà Đông, Hà Nội) cho biết, dù không còn bài thi mô phỏng, các nội dung còn lại vẫn đánh giá đầy đủ kiến thức và kỹ năng điều khiển phương tiện.
CSGT Hà Nội siết chặt công tác giám sát sát hạch lái xe.
“Muốn lái xe an toàn thì người học vẫn phải học nghiêm túc, không thể chỉ ôn để vượt qua kỳ thi”, chị Linh chia sẻ.
Chú trọng kỹ năng thực tế thay vì học thuộc để đối phó
Theo đại diện Cục Cảnh sát giao thông, việc đổi mới xuất phát từ thực tế nhiều người sau khi được cấp giấy phép lái xe chỉ thành thạo thao tác điều khiển phương tiện nhưng còn thiếu kiến thức pháp luật, kỹ năng xử lý tình huống và văn hóa giao thông.
Qua phân tích dữ liệu tai nạn và vi phạm giao thông, cơ quan chức năng nhận thấy nhiều tài xế vẫn duy trì các thói quen nguy hiểm như không nhường đường, vượt ẩu, chuyển hướng thiếu quan sát hoặc sử dụng còi, đèn không đúng quy định.
Chính vì vậy, quy trình sát hạch mới được xây dựng theo hướng đánh giá năng lực thực chất, thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ các tình huống mang tính đối phó.
Học viên đồng tình với quy định mới
Nhiều học viên đánh giá những thay đổi lần này sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo lái xe.
Học viên Hà Đình Hiếu (Hải Phòng) cho rằng việc bỏ phần thi mô phỏng là phù hợp bởi nhiều tình huống trên phần mềm chưa sát với thực tế giao thông.
Đáng chú ý, trước khi bước vào kỳ sát hạch, các thí sinh còn được xem các video về những vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng. Đây được xem là nội dung trực quan, giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người cầm lái ngay từ khi chuẩn bị thi.
Bên cạnh đó, nhiều học viên cũng ủng hộ việc tăng cường nội dung lý thuyết và kéo dài quãng đường thi thực hành, bởi điều này buộc người học phải đầu tư nhiều thời gian hơn cho việc rèn luyện kỹ năng thay vì chỉ “luyện mẹo” để vượt qua kỳ thi.
Xây dựng văn hóa giao thông từ khâu đào tạo
Theo Trung tá Tạ Ngọc Khánh, Đội phó Đội Sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ (Phòng CSGT Hà Nội), mục tiêu lớn nhất của quy trình mới là nâng cao chất lượng người lái ngay từ giai đoạn đào tạo.
Bên cạnh kỹ năng điều khiển phương tiện, người lái cần hình thành ý thức chấp hành pháp luật và văn hóa giao thông, góp phần giảm thiểu tai nạn và xây dựng môi trường giao thông an toàn hơn.
Trong khi đó, ông Phạm Văn Hoành – Giám đốc sân sát hạch thuộc Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy – nhận định, việc đổi mới sẽ giúp các cơ sở đào tạo tập trung nhiều hơn vào kỹ năng lái xe thực tế, thay vì chỉ hướng dẫn học viên vượt qua từng bài thi.
Ông cũng cho biết, dù bài thi mô phỏng đã được loại bỏ khỏi kỳ sát hạch, học viên vẫn phải hoàn thành 2 giờ học trên cabin mô phỏng trong chương trình đào tạo để đủ điều kiện cấp chứng chỉ. Vì vậy, hệ thống cabin mô phỏng đã đầu tư vẫn tiếp tục được khai thác hiệu quả.
Sau khoảng 2 giờ từ khi thi đạt, học viên được cấp bằng lái xe trên VNeID.
Lộ trình cải cách tiếp tục được mở rộng từ năm 2027
Theo Cục Cảnh sát giao thông, việc đổi mới sát hạch sẽ tiếp tục được triển khai theo lộ trình nhằm nâng cao chất lượng người lái xe.
Từ ngày 1/3/2027, ngân hàng câu hỏi lý thuyết sẽ được mở rộng, tập trung vào kiến thức pháp luật, kỹ năng phòng ngừa tai nạn và các tình huống giao thông thực tế, từng bước xóa bỏ tình trạng “học mẹo, thi mẹo”. Đồng thời, quãng đường sát hạch thực hành lái xe ô tô sẽ tăng từ 2 km lên tối thiểu 5 km, với 12 bài kiểm tra đánh giá toàn diện kỹ năng điều khiển phương tiện.
Đến ngày 1/1/2028, phần thi thực hành đối với giấy phép lái xe mô tô sẽ bổ sung 11 tình huống giao thông giả định, bao gồm nhập làn từ đường nhánh, chuyển hướng, quay đầu, vượt xe và nhiều tình huống thường gặp khác trên đường thực tế.
Hướng tới đội ngũ lái xe an toàn và chuyên nghiệp hơn
Việc liên tục đổi mới quy trình đào tạo và sát hạch cho thấy định hướng của cơ quan quản lý không chỉ dừng ở việc cấp giấy phép lái xe, mà còn hướng tới xây dựng đội ngũ người điều khiển phương tiện có đầy đủ kiến thức pháp luật, kỹ năng thực hành và văn hóa giao thông. Đây được kỳ vọng sẽ là nền tảng quan trọng để giảm tai nạn, nâng cao an toàn giao thông và từng bước hình thành môi trường giao thông văn minh, bền vững trong những năm tới.