UBND TP. Hà Nội đề xuất triển khai dự án cải tạo toàn diện sông Nhuệ theo hình thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BT, với tổng mức đầu tư khoảng 75.115 tỷ đồng. Để thanh toán cho nhà đầu tư là Tập đoàn Geleximco, thành phố dự kiến sử dụng quỹ đất đối ứng hơn 350ha, song phương án này vẫn cần được làm rõ về tính khả thi và cơ chế thực hiện.
Đề xuất Geleximco thực hiện dự án cải tạo sông Nhuệ
Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường vừa ký tờ trình gửi HĐND thành phố về chủ trương đầu tư dự án xây dựng, tu bổ các hạng mục xung yếu của hệ thống đê điều, nạo vét và xử lý ô nhiễm môi trường sông Nhuệ theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT).
Theo đề xuất, Tập đoàn Geleximco được lựa chọn là nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt để triển khai dự án.
Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng 75.115 tỷ đồng, thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2026 đến năm 2029.
Sông Nhuệ bị ô nhiễm nghiêm trọng nhiều năm qua
Dự án cải tạo toàn diện sông Nhuệ qua 19 xã, phường
Dự án được triển khai trên toàn tuyến sông Nhuệ, từ cống Liên Mạc đến hết địa phận Hà Nội, đi qua địa giới hành chính của 19 xã, phường, gồm: Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Diễn, Xuân Phương, Từ Liêm, Tây Mỗ, Đại Mỗ, Hà Đông, Kiến Hưng, Đại Thanh, Bình Minh, Ngọc Hồi, Tam Hưng, Thường Tín, Thượng Phúc, Dân Hòa, Phượng Dực, Chuyên Mỹ và Ứng Hòa.
Theo quy hoạch, dự án được chia thành 4 hợp phần, bao gồm:
- Giải phóng mặt bằng;
- Cải tạo, nạo vét, kè bờ và xây dựng các công trình trên tuyến;
- Xây dựng hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật và cống thu gom nước thải hai bên sông;
- Đầu tư xây dựng các nhà máy xử lý nước thải theo quy hoạch.
Mục tiêu là cải thiện môi trường, xử lý tình trạng ô nhiễm kéo dài nhiều năm trên sông Nhuệ, đồng thời hoàn thiện hạ tầng giao thông và hệ thống thu gom nước thải dọc tuyến.
Hà Nội đề xuất thanh toán bằng quỹ đất hơn 350ha
Theo phương án tài chính sơ bộ, Hà Nội dự kiến sử dụng quỹ đất khoảng 353,5ha để thanh toán cho nhà đầu tư.
Trong đó, khoảng 218,5ha thuộc các dự án đã có quy hoạch phân khu, gồm:
- Khoảng 117ha khu đô thị tại các xã Sơn Đồng và An Khánh;
- 100ha khu đô thị tại phường Yên Nghĩa;
- 1,5ha thuộc lô CT5 khu đô thị Thành phố Giao Lưu.
Ngoài ra, thành phố dự kiến bổ sung khoảng 135ha theo quy hoạch tổng thể Thủ đô, bao gồm:
- 20ha khu đô thị dọc Quốc lộ 32;
- 20ha khu đô thị dọc trục Hồ Tây – Ba Vì;
- 95ha khu đất đầu cống Liên Mạc cùng các quỹ đất dự kiến thu hồi hai bên sông khi triển khai dự án.
Theo UBND TP. Hà Nội, giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán khoảng 69.106 tỷ đồng.
Thành phố cho biết đây mới là quỹ đất nghiên cứu sơ bộ, sẽ tiếp tục được rà soát, xác định cụ thể trong các giai đoạn tiếp theo nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư, đồng thời hạn chế phát sinh chi phí lãi vay trong quá trình thực hiện hợp đồng BT.
Hà Nội kỳ vọng hồi sinh sông Nhuệ trong vài năm tới
Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ nhiều nội dung quan trọng
Thẩm tra tờ trình, Ban Đô thị HĐND TP. Hà Nội cho rằng dù dự án được đề xuất theo hình thức PPP, hợp đồng BT và không sử dụng vốn ngân sách trực tiếp, nhưng hồ sơ hiện mới xác định sơ bộ tổng mức đầu tư, trong khi giá trị công trình BT, quỹ đất thanh toán và phương thức thanh toán chưa được xác định đầy đủ.
Cơ quan thẩm tra cũng cho biết hồ sơ chưa làm rõ nhiều nội dung quan trọng như:
- Thời điểm và lộ trình thanh toán quỹ đất;
- Tiến độ bàn giao đất đối ứng;
- Cơ chế xử lý chênh lệch giữa giá trị công trình và giá trị quỹ đất;
- Khả năng huy động vốn của nhà đầu tư;
- Chi phí vốn, chi phí lãi vay và các rủi ro tài chính trong quá trình triển khai.
Bên cạnh đó, các khu đất dự kiến thanh toán mới chỉ được xác định theo khu vực, chưa có vị trí cụ thể cũng như chưa được rà soát đầy đủ về ranh giới, diện tích, hiện trạng sử dụng đất, tính pháp lý và sự phù hợp với quy hoạch.
Chênh lệch hơn 6.000 tỷ đồng và bài toán giải phóng mặt bằng cần được giải trình
Theo hồ sơ, giá trị quỹ đất đối ứng khoảng 69.106 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 6.010 tỷ đồng so với tổng mức đầu tư sơ bộ sau thẩm định, tương đương gần 8%.
Ban Đô thị HĐND TP. Hà Nội đề nghị UBND thành phố làm rõ cơ sở xử lý phần chênh lệch này, đồng thời đánh giá tính khả thi của phương án phát triển quỹ đất hai bên sông và các khu vực hưởng lợi từ dự án để thanh toán hợp đồng BT.
Đối với công tác thu hồi đất và giải phóng mặt bằng, cơ quan thẩm tra cho rằng dự án có quy mô rất lớn nhưng hồ sơ chưa đánh giá đầy đủ phạm vi ảnh hưởng, nhu cầu tái định cư, khả năng bố trí quỹ đất, quỹ nhà tái định cư cũng như các rủi ro có thể phát sinh.
Đồng thời, Ban Đô thị cũng đề nghị xem xét kỹ tính khả thi của mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trong năm 2026 và hoàn thành toàn bộ dự án vào năm 2029.