Chính phủ đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng với tổng mức đầu tư mới gần 290.000 tỷ đồng, tăng hơn 86.700 tỷ đồng so với phương án đã được Quốc hội thông qua. Nội dung này được Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét cùng dự án Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội trong phiên họp chiều 16/7.
Đề xuất điều chỉnh vốn đầu tư tuyến đường sắt chiến lược
Tại phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ trình phương án điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng sau khi quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi phát sinh nhiều yếu tố mới.
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn, dự án đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư theo Nghị quyết số 187/2025/QH15. Tuy nhiên, việc cập nhật quy hoạch, yêu cầu kỹ thuật và các hạng mục kết nối khiến cần điều chỉnh phương án đầu tư nhằm nâng cao hiệu quả khai thác, đảm bảo an toàn và phát triển bền vững.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên
Nếu được chấp thuận, tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án sẽ tăng lên 289.975 tỷ đồng, cao hơn 86.744 tỷ đồng so với mức vốn đã được Quốc hội thông qua trước đó.
Bổ sung nhiều hạng mục quan trọng
Theo đề xuất của Chính phủ, dự án sẽ có một số điều chỉnh đáng chú ý về quy mô và hướng tuyến.
Cụ thể, đoạn tuyến chính từ ga Nam Hải Phòng đến ga Lạch Huyện được đề xuất chuyển thành tuyến nhánh. Đồng thời, bổ sung đoạn đường sắt Yên Viên – Gia Lâm dài khoảng 8,4 km cùng hai tuyến nhánh kết nối với mạng lưới đường sắt hiện hữu.
Một thay đổi lớn khác là đoạn Bắc Hồng – Nam Hải Phòng sẽ được đầu tư đường đôi thay vì xây dựng đường đơn theo lộ trình phân kỳ như phương án ban đầu.
Ngoài ra, Chính phủ cũng đề xuất bổ sung hạng mục di dời các công trình điện từ 110 kV trở lên liên quan đến hai dự án do UBND TP Hà Nội làm cơ quan chủ quản.
Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ nguyên nhân tăng vốn
Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đánh giá việc điều chỉnh chủ trương đầu tư phù hợp với quy định của Luật Đầu tư công. Tuy nhiên, cơ quan này đề nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện cơ sở xác định tổng mức đầu tư, phân tích cụ thể nguyên nhân tăng chi phí ở từng hạng mục và xây dựng giải pháp kiểm soát vốn trong quá trình triển khai.
Đáng chú ý, cơ quan thẩm tra chưa đồng tình với đề xuất đưa chi phí di dời hệ thống điện từ 110 kV trở lên của các dự án độc lập tại Hà Nội vào tổng mức đầu tư của tuyến đường sắt, cho rằng nội dung này chưa phù hợp với quy định hiện hành.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi
Đề xuất đầu tư công dự án Vành đai 5 gần 288.300 tỷ đồng
Cũng tại phiên họp, Chính phủ trình chủ trương đầu tư đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội theo hình thức đầu tư công.
Dự án có chiều dài khoảng 349 km, đi qua 7 địa phương gồm Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ.
Theo phương án đề xuất, tuyến cao tốc chính sẽ được xây dựng với 6 làn xe, tốc độ thiết kế từ 100 – 120 km/h, trong khi các tuyến đường song hành tối thiểu có 2 làn xe, tốc độ từ 60 – 80 km/h.
Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 288.268 tỷ đồng, trong đó:
- Khoảng 215.192 tỷ đồng dành cho tuyến cao tốc chính từ ngân sách Trung ương.
- Khoảng 73.076 tỷ đồng đầu tư hệ thống đường song hành từ ngân sách địa phương.
Sau khi hoàn thành, dự án dự kiến sẽ thực hiện thu phí để hoàn vốn đầu tư.
Quốc hội đề nghị tiếp tục hoàn thiện hồ sơ
Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất về sự cần thiết triển khai dự án Vành đai 5, song đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát quy mô đầu tư, cập nhật tổng mức vốn và làm rõ sự khác biệt giữa chiều dài tuyến theo quy hoạch và phạm vi đầu tư thực tế.
Đối với hướng tuyến qua Thái Nguyên cũng như phương án xây dựng đường trên cao tại một số địa phương, cơ quan thẩm tra yêu cầu đánh giá kỹ hiệu quả kinh tế, tác động đến cảnh quan, môi trường, khả năng phát triển đô thị và chi phí vận hành trong dài hạn.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng tình về chủ trương
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất về sự cần thiết đầu tư dự án Vành đai 5 nhằm tăng cường kết nối vùng, hoàn thiện mạng lưới giao thông và tạo động lực phát triển cho Hà Nội cùng các địa phương lân cận.
Đối với dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Ủy ban cũng cơ bản đồng thuận với việc điều chỉnh chủ trương đầu tư và phương án tăng tổng mức vốn.
Theo ông Nguyễn Hồng Diên, việc điều chỉnh vốn là giải pháp “bất đắc dĩ nhưng cần thiết” để bảo đảm cơ sở pháp lý, nâng cao tính khả thi và đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục làm rõ hiệu quả kinh tế – xã hội, phương án huy động nguồn lực, tác động đến quy hoạch đường sắt quốc gia, lộ trình sử dụng năng lượng sạch, đồng thời bảo đảm công tác bồi thường, tái định cư và sớm báo cáo cấp có thẩm quyền trước khi trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp gần nhất.