Sau khi mở rộng không gian phát triển từ việc sáp nhập địa giới, Bắc Ninh đang tiến thêm một bước quan trọng trên lộ trình trở thành đô thị loại I. Với nền tảng công nghiệp công nghệ cao, tốc độ đô thị hóa nhanh và định hướng phát triển hiện đại, địa phương được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm tăng trưởng mới của vùng Đồng bằng sông Hồng và Vùng Thủ đô Hà Nội.
Ngày 27/7, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định liên ngành xem xét Đề án đề nghị công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I. Đây được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa chiến lược phát triển đô thị hiện đại, đồng thời tạo nền tảng cho mục tiêu xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương trong tương lai.
Ông Phạm Văn Thịnh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh đã tiếp thu các ý kiến của Hội đồng thẩm định.
Không gian phát triển mới sau sáp nhập
Theo nội dung đề án, việc hợp nhất tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh đã tạo nên một địa phương có quy mô lớn hơn về diện tích, dân số, hạ tầng và năng lực kinh tế. Không gian phát triển mới này được đánh giá hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để hình thành một cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia.
Theo Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Bắc Ninh được định hướng trở thành trung tâm công nghiệp chế tạo hiện đại của vùng Thủ đô, tập trung phát triển các lĩnh vực điện tử, công nghệ thông tin, sản xuất chip và linh kiện bán dẫn, đồng thời đẩy mạnh logistics, thương mại, đổi mới sáng tạo và dịch vụ chất lượng cao.
Trong khi đó, Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn quốc gia cũng xác định Bắc Ninh là đô thị loại I, giữ vai trò trung tâm vùng Đồng bằng sông Hồng, đồng thời là một cực tăng trưởng quan trọng trong Vùng đô thị Hà Nội.
Đô thị hóa nhanh đặt ra yêu cầu quản trị mới
Theo đánh giá của địa phương, tốc độ công nghiệp hóa và đô thị hóa những năm gần đây diễn ra mạnh mẽ, kéo theo sự mở rộng nhanh của các khu công nghiệp, trung tâm logistics, mạng lưới giao thông liên vùng và nhu cầu phát triển đô thị thông minh.
Trong bối cảnh đó, việc xây dựng mô hình quản lý đô thị hiện đại, đồng bộ được xem là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả điều hành phát triển không gian, đầu tư hạ tầng, quản lý đất đai, bảo vệ môi trường và cung cấp dịch vụ đô thị chất lượng cao.
Đề án vì vậy được xây dựng nhằm tạo cơ sở pháp lý để Bắc Ninh phát huy vai trò trung tâm công nghiệp, dịch vụ và đổi mới sáng tạo của khu vực phía Bắc.
Toàn cảnh Hội đồng thẩm định đề án đề nghị công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I.
Quy mô gần 4 triệu dân, tỷ lệ đô thị hóa hơn 61%
Theo đề án, tỉnh Bắc Ninh sau sáp nhập có diện tích 4.713,75km², gồm 99 đơn vị hành chính cấp xã, với quy mô dân số khoảng 3,989 triệu người (năm 2025).
Hệ thống đô thị hiện nay gồm 25 đô thị, trong đó có 3 đô thị loại II là Kinh Bắc, Bắc Giang và Từ Sơn; còn lại là các đô thị loại III được chuyển tiếp từ đô thị loại IV và V. Tỷ lệ đô thị hóa đạt 61,63%.
Bắc Ninh được xác định là trung tâm công nghiệp công nghệ cao, địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI), đồng thời là vùng đất giàu bản sắc văn hóa Kinh Bắc.
Kinh tế tăng trưởng thuộc nhóm dẫn đầu cả nước
Giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân của Bắc Ninh đạt 8,98%/năm, cao hơn mức bình quân của vùng Đồng bằng sông Hồng (8,1%) và cả nước (6,32%).
So với 6 thành phố trực thuộc Trung ương, tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh chỉ đứng sau Hải Phòng.
Năm 2025, thu nhập bình quân đầu người đạt 72,24 triệu đồng/người/năm, tiếp tục duy trì vị thế là một trong những địa phương có nền kinh tế phát triển năng động.
Qua đối chiếu với Nghị quyết số 111/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị, Bắc Ninh hiện đáp ứng 12/15 tiêu chí của đô thị loại I. Ba tiêu chí còn lại đã được địa phương xây dựng kế hoạch đầu tư và hoàn thiện trong thời gian tới.
Toàn cảnh Hội đồng thẩm định đề án đề nghị công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I.
Hội đồng thẩm định đánh giá cao đề án
Báo cáo tại cuộc họp, Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng) nhận định việc xây dựng đề án phù hợp với định hướng phát triển đô thị quốc gia cũng như quy hoạch đã được phê duyệt.
Tuy nhiên, cơ quan chuyên môn đề nghị tỉnh tiếp tục rà soát, bảo đảm tính chính xác của các số liệu; đồng thời ưu tiên đầu tư các hạng mục như nhà ở xã hội, hệ thống xử lý nước thải, công trình môi trường, cây xanh đô thị và các cơ sở y tế quy mô cấp tỉnh hoặc quốc gia.
Bên cạnh đó, Vụ Quy hoạch – Kiến trúc cũng đề xuất Bắc Ninh chú trọng phát triển đô thị xanh, đô thị thông minh, chuyển đổi số, tăng cường diện tích cây xanh và chỉnh trang cảnh quan đô thị để đáp ứng yêu cầu của đô thị loại I.
Đại diện Bộ Nội vụ kiến nghị đề án cần bám sát Kết luận số 52-KL/TW của Bộ Chính trị về chủ trương xây dựng thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, đồng thời nghiên cứu mô hình các đơn vị hành chính đô thị hạt nhân trong tương lai.
Ngoài ra, các bộ, ngành cũng đưa ra nhiều khuyến nghị về phát triển hạ tầng điện, logistics, hạ tầng số, đổi mới sáng tạo cũng như bảo đảm yêu cầu quốc phòng trong công tác quy hoạch.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì Hội đồng thẩm định liên ngành đề án đề nghị công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I.
Tiếp tục hoàn thiện để trình Thủ tướng xem xét
Thay mặt UBND tỉnh, Phó Chủ tịch Phạm Văn Thịnh cho biết địa phương sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Hội đồng thẩm định, đồng thời bổ sung, hoàn thiện các nội dung liên quan đến quy mô công nghiệp, ngân sách và định hướng phát triển đô thị di sản.
Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn khẳng định việc xây dựng đề án là cần thiết và phù hợp với định hướng phát triển quốc gia.
Theo kết quả thẩm định, 18 thành viên Hội đồng đều thống nhất đánh giá đề án cơ bản đáp ứng yêu cầu, với đa số ý kiến xác nhận Bắc Ninh đã đạt 12/15 tiêu chuẩn đô thị loại I.
Thứ trưởng đề nghị tỉnh khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, rà soát số liệu, bổ sung kế hoạch nâng cao các tiêu chí còn lại và tiếp thu đầy đủ ý kiến của Hội đồng trước khi trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định công nhận Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I.