Không chỉ là nhà máy điện rác lớn nhất Việt Nam, Nhà máy điện rác Sóc Sơn (Hà Nội) còn được xếp vào nhóm dự án có quy mô lớn thứ hai thế giới. Với tổng vốn đầu tư hơn 320 triệu USD, công trình này mỗi ngày xử lý 4.500-5.000 tấn rác sinh hoạt, tương đương gần 70% lượng rác phát sinh trên địa bàn Thủ đô, đồng thời biến rác thải thành nguồn năng lượng tái tạo phục vụ hệ thống điện quốc gia.
Công trình điện rác quy mô hàng đầu thế giới
Nhà máy điện rác Sóc Sơn nằm trong Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn (xã Trung Giã, TP. Hà Nội), do Công ty CP Năng lượng Môi trường Thiên Ý Hà Nội đầu tư và vận hành.
Dự án được khởi công từ tháng 8/2019, hoàn thành vào tháng 5/2021 và chính thức hòa lưới điện quốc gia từ tháng 7/2022. Nhà máy ứng dụng công nghệ đốt rác tiên tiến của Bỉ, có khả năng xử lý rác sinh hoạt hỗn hợp mà không cần phân loại trước.
Với 5 lò đốt hiện đại và công suất phát điện 90 MW, đây hiện là cơ sở xử lý rác phát điện lớn nhất Việt Nam, góp phần giảm đáng kể áp lực xử lý chất thải cho Hà Nội.
Mỗi ngày xử lý gần 70% rác thải của Thủ đô
Theo ông Đoàn Ngọc Tú, Phó Tổng công trình sư phụ trách vận hành nhà máy, trung bình mỗi ngày nhà máy tiếp nhận và xử lý từ 4.500 đến 5.000 tấn rác sinh hoạt, chiếm gần 70% tổng lượng rác phát sinh trên địa bàn Hà Nội.
Tính đến hết tháng 6/2025, nhà máy đã xử lý khoảng 3,5 triệu tấn rác, đồng thời sản xuất hơn 1,3 tỷ kWh điện, góp phần vừa giải quyết bài toán môi trường, vừa bổ sung nguồn điện ổn định cho hệ thống điện quốc gia.
Công nghệ xử lý khép kín, đạt tiêu chuẩn môi trường châu Âu
Nhà máy được thiết kế với quy trình xử lý khép kín nhằm hạn chế tối đa tác động đến môi trường.
Các lò đốt có thể xử lý hiệu quả cả những loại rác có độ ẩm cao và nhiệt trị thấp. Khí thải sau đốt được xử lý theo tiêu chuẩn EU 2010, trong đó các hợp chất độc hại như dioxin và furan đều được kiểm soát nghiêm ngặt trước khi thải ra môi trường.
Đối với nước rỉ rác, nhà máy áp dụng công nghệ xử lý sinh học kết hợp hệ thống màng lọc nhiều cấp gồm UF, NF và RO, giúp nước sau xử lý đạt tiêu chuẩn.
Toàn bộ khu vực chứa rác luôn được duy trì ở trạng thái áp suất âm, ngăn mùi hôi phát tán ra bên ngoài, góp phần cải thiện môi trường khu vực xung quanh.
Biến chất thải thành vật liệu và nguồn năng lượng
Không chỉ phát điện, nhà máy còn tận dụng các sản phẩm sau quá trình đốt rác để phục vụ kinh tế tuần hoàn.
Phần xỉ đáy lò được tái chế thành vật liệu san lấp và sản xuất gạch không nung đạt tiêu chuẩn. Trong khi đó, tro bay được hóa rắn, kiểm tra khả năng thẩm thấu trước khi đưa đi chôn lấp theo đúng quy định.
Đáng chú ý, nguồn nước sau xử lý đủ tiêu chuẩn để sử dụng tại hồ nuôi cá Koi trong khuôn viên nhà máy. Xung quanh công trình cũng được phủ xanh bằng cây cảnh, vườn hoa và các hồ nước, tạo nên hình ảnh khác biệt so với mô hình bãi chôn lấp rác truyền thống.
Góp phần phát triển kinh tế và giảm áp lực môi trường cho Hà Nội
Hiện nhà máy tạo việc làm cho hơn 200 lao động, phần lớn là người dân địa phương và khu vực lân cận. Đội ngũ vận hành được đào tạo chuyên môn để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định.
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Chủ tịch UBND xã Trung Giã, việc đưa nhà máy điện rác vào vận hành đã mang lại nhiều lợi ích cho địa phương như giảm diện tích chôn lấp rác, hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường, xử lý liên tục nước rỉ rác và giảm bụi, tiếng ồn so với phương pháp xử lý truyền thống.
Sự chuyển đổi từ chôn lấp sang công nghệ đốt phát điện không chỉ giúp nâng cao hiệu quả xử lý chất thải mà còn góp phần cải thiện chất lượng môi trường sống, đồng thời thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững cho Thủ đô.