Đề xuất siết điều kiện mua nhà ở xã hội: Người từng bán nhà trong 2 năm có thể không đủ điều kiện đăng ký
Bộ Xây dựng đang nghiên cứu bổ sung quy định kiểm soát lịch sử sở hữu nhà ở khi xét duyệt hồ sơ mua nhà ở xã hội. Đề xuất mới hướng tới việc ngăn chặn tình trạng lợi dụng chính sách bằng cách chuyển nhượng tài sản trước thời điểm nộp hồ sơ để đáp ứng điều kiện.
Phát triển nhà ở xã hội là một trong những chính sách an sinh trọng điểm nhằm hỗ trợ người thu nhập thấp và các nhóm đối tượng khó khăn về chỗ ở. Tuy nhiên, quá trình triển khai thời gian qua đã xuất hiện một số bất cập, trong đó có nguy cơ lợi dụng kẽ hở pháp lý để hưởng chính sách không đúng đối tượng.
Nghiên cứu bổ sung quy định về lịch sử sở hữu nhà ở
Bộ Xây dựng vừa phản hồi kiến nghị của người dân liên quan đến việc hoàn thiện các quy định về điều kiện mua, thuê mua nhà ở xã hội. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất kiểm soát lịch sử sở hữu nhà ở của người đăng ký.
Theo quy định hiện hành của Luật Nhà ở 2023, người mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội phải đáp ứng các điều kiện như chưa sở hữu nhà ở hoặc có nhà nhưng diện tích bình quân đầu người thấp hơn mức quy định, đồng thời bảo đảm tiêu chí về thu nhập.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng pháp luật hiện chưa có cơ chế giám sát đối với trường hợp từng sở hữu nhà ở nhưng đã chuyển nhượng, tặng cho hoặc sang tên tài sản ngay trước thời điểm nộp hồ sơ. Điều này có thể tạo ra kẽ hở để một số cá nhân đủ điều kiện trên giấy tờ nhưng thực tế không thuộc nhóm cần được hỗ trợ.
Đề xuất không được chuyển nhượng nhà, đất trong vòng 2 năm trước khi nộp hồ sơ
Từ thực tế trên, người dân kiến nghị sửa đổi Luật Nhà ở 2023 và Nghị định 100 theo hướng bổ sung điều kiện về lịch sử giao dịch bất động sản.
Cụ thể, ngoài các tiêu chí hiện hành, người đăng ký mua nhà ở xã hội sẽ không được thực hiện việc chuyển nhượng, tặng cho hoặc chuyển quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở trong thời gian 2 năm trước khi nộp hồ sơ.
Theo đánh giá, quy định này sẽ góp phần hạn chế tình trạng chuyển tài sản để “lách luật”, giúp chính sách hỗ trợ đến đúng những người thực sự có nhu cầu về nhà ở.
Bộ Xây dựng sẽ nghiên cứu để hoàn thiện quy định
Phản hồi về kiến nghị trên, Bộ Xây dựng cho biết sẽ tiếp thu và nghiên cứu trong quá trình sửa đổi, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến nhà ở xã hội.
Bộ khẳng định mục tiêu là tăng tính minh bạch trong công tác xét duyệt, đồng thời khắc phục những khoảng trống pháp lý có thể bị lợi dụng để trục lợi chính sách.
Tăng cường kiểm tra, xử lý trường hợp khai báo không trung thực
Bộ Xây dựng cũng dẫn Chỉ thị số 34 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường minh bạch và phòng ngừa tiêu cực trong việc xét duyệt, mua bán, cho thuê nhà ở xã hội.
Theo đó, người đăng ký phải tự kê khai và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ. Nếu cơ quan chức năng phát hiện người mua không đáp ứng điều kiện về nhà ở, thu nhập hoặc không thuộc đúng nhóm đối tượng được hưởng chính sách, sẽ bị xử lý theo quy định.
Đối với các trường hợp đã hoàn tất giao dịch nhưng bị phát hiện vi phạm, căn hộ có thể bị thu hồi, người vi phạm bị xử phạt hành chính và thông tin vi phạm sẽ được công khai theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường thanh tra, kiểm tra chuyên đề nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng chính sách nhà ở xã hội.
Việc nghiên cứu bổ sung cơ chế kiểm soát lịch sử sở hữu nhà ở được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính công bằng, minh bạch trong quá trình xét duyệt, đồng thời bảo đảm nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước được phân bổ đúng đối tượng thụ hưởng.